Lluis de Turiellos

Y un poeta orixinal, que ye una categoría a parte que dexa güelga propia nel camín de les lletres, que yá ye abondo. (Munches gracies, Lluis)

miércoles, 11 de marzo de 2015

I Festival de Poesía de Xixón


       La celebración del Día Mundial de la Poesía, el próximu 21 de marzu, va sirvir como exa pal estrenu d'un nuevu alcuentru poéticu: El Primer Festival de Poesía de Xixón “Sollétrame Poesía”, qu'entama'l colectivu artísticu-cultural Musa Cafeína xunto a la conseyería de Cultura del Principáu. El Día Mundial de la Poesía va aniciar na Casa Natal de Xovellanos cola sesión "Poesía Llingua", na que van intervenir poetes habituales. Poesía al por mayor. Enantes, el sábadu 10, menú poéticu a 19 euros. Talleres qu'igual son a iguar estrofes nel paralelu y a faer l’equilibráu de versos, de xuru qu’ensin rima. Vidéu poesía con memoria salina y pa remate, nel Fervedor, sesión de “Poetry Slam-Micro Abiertu”. ¡Demasiáu pa la mio cadarma! Magar que, valoratible.

     ¿A esto sí diz “sí”, Rubiera?

martes, 10 de marzo de 2015

El Ministeriu del Tiempu


     Ayeri, acolumbré na Primera onde taba asitiáu'l Ministeriu del Tiempu y güei bien ceo m’averé col envís de desaniciar pa siempres el pagu les tases de les autovíes de “Campumanguanes” (qu'hai cuantayá que-yos diben suprimir de bocona en dómina eleutoral) y de “Adardineru”. Fui cola intención d'enterame si había dalguna puerta pela faza Grau y si podía trespandar ellí al pasáu más recién pa facer el viaxe de papu. D’esa miente, tampoco diba esperar al ramu’l furacu’l ferrocarril de Nunca Acabar y nun m’arriesgaría a quedar soterráu si por culpa dalguna otra nueva chapuza esbarrumba’l monte. Al llegar, piqué nesa puerta —que taba pesllada—, pero se conoz  qu’a los funcionarios nun-yos prestaba un res la que se t’armando nel presente, yá que toos ellos se m’abulta que colaron pa otru tiempu, cuidáu qu’ellí nun había naide; nin siquiera, un sosecretariu.



domingo, 8 de marzo de 2015

El moñecu llana


Cuntómelu esa paisana,
esa güelina encantada:
 “Esti moñecu de llana
me lu regaló una fada”.

Monigote de ganchiyu,
de llabios de terciopelu,
 sonri como cualquier fiyu,
nació esperteyáu del cielu.

A los sos güeyos t’atenta,
acorícalu al so llau,
dempués lu abraza contenta,
nun abrazu de bordáu.

Canta y ri, marmulla y canta,
 al monigote d'encaxe,
pelele vudú qu'espanta
axorizando l’ultraxe.

¡Hola guapa!, ¡hola vecina!,
mira'l mio moñecu amigu,
mira que pelleya fina,
siempres vivirá conmigo.

Faime muncha compañía,
les  mios malures refuga,
afalágame tol día
y les llárimes m’ensuga.       

Ente les sielles de ruedes,
camuda de mano en mano,
amasúñen-y ensin vedes,
 neñu de cotón ufano.

¿Y sabes como se llama?,
nun lo sé, nun dixo nada,
dormi na mio propia cama,
 regalómelu una fada.

jueves, 5 de marzo de 2015

CANTARINOS



Al entrar al colexu dan les nueve, nueve, nueve,
 bonos díes señorita Rita, Rita,
fora un coche pita, pita, pita, pita.
Al salir de la clase llueve, llueve, llueve, llueve.

Al tornar a la escuela nieva, nieva, nieva, nieva,
bones tardes señorita Rita, Rita,
fora un coche pita, pita y yá t'irrita.
Güei por fin terminamos la selmana, glaya Ana.

Vamos dir de ronda xente abonda, abonda, abonda.
nel nuesu coche Ford Fiesta, fiesta, fiesta,
cola xinta nuna cesta, cesta, cesta.
Cunta un chiste'l mio pá, que ye la monda, monda, monda.

Volveremos estudiar otru llunes, llunes, llunes,
otra vuelta a la rutina, glaya Tina,
esti llibru nun termina, fina, Fina.
Si nun te plaz deprender, males zunes, males zunes.

Ye hora del recréu, mediudía, día, día,
 nesti patiu yá nun xela, xela, xela,
vien por nós la nuesa güela, el tiempu vuela,
canturriamos seliquín poesía, poesía.

L’añu qu’entra va acabar la primaria bien precaria,
porque pasa al institutu hasta’l más brutu,
que nun ye a faer la “o” con un canutu,
ye’l sobrín la señora inspectora Olegaria.

martes, 3 de marzo de 2015

Ruina y desaniciu


      Va invertise munchu más en tratar de reparar los daños xeneraos por estes mines que los beneficios que van producir; pero lo peor ye qu’una montonera de los trafulcos del cianuru ya otros metales pesaos nun tendrán igua y talamente'l terrén va quedar irrecuperable. Entóncenes, naide será responsable d'esta zarracina nin de les llaceries carecíes dende peronia.   

lunes, 2 de marzo de 2015

Sorrises y llárimes



     Tráxome’l mio bon amigu David Rivas una alcordanza al colingar esta semeya nel Feisbuc…

     Nós teníamos el cine Chamartín asitiáu xustu delantre, na cera enfrente la cai. Nesti cine nun proyeutaben películes d’estrenu, poro yera un cine de barriu. Camudaben les carteleres cuando finaben los domingos y los llunes ufiertaben una nueva programación doble. De la que nos echábamos pela nueche, sentíamos claramente lu que falaben nos filmes na cabera sesión. Un día, llegó-y la vegada a Sorrises y llárimes y arriendes de que’l primer día yá entrábemos na sala, enantes de morrer la selmana, los rapazos de la contorna yá sabíamos los sos cantares, que quedaron pa siempres afitaos nel nuesu maxín. D’igual mena, dalgunos garramos arrémente la conseya que sobre manera paecía esnidiar del musical, l’amor a la Tierra. Porque’l que nun quier el so terrén y el so raigañu ye como'l que nun quier al so pariente, al so paisanu o a los mesmos animales que nos acompañen, un verdaderu desalmáu.

domingo, 1 de marzo de 2015

Varexando

 (Semeya: Homenax al campu asturianu)

            Agüeyar esta xera en cualesquier campa asturiana, fasta los años 60 del pasáu sieglu, yera daqué normal. Pero acolumbrala en plenu cientru Madrid, na cera’l Portiellu Embaxadores au los mios tíos y les mios primes de Sierra diben varexar la llana tamién una vegada al añu, yera abondo más raru, magar qu’asocedía.

sábado, 28 de febrero de 2015

Escafeináu


      Güei, sábadu, na churrería na qu’almuerzo malapenes había 3 ó 4 veceros, amás d’un garapiellu xente de Correos. Foi’l casu qu'entrara una moza, tamién col vistimientu d’esi muérganu, y tres saludar, frayando’l silenciu, pidió un escafeináu; a lu que l'amu l’establecimientu entrugó: ¿de máquina o de sobre? Aína-y alderiqué al churreru qué como preguntaba esa evidencia, yá que si la señorita yera de Correos, el so café sedría de sobre. De sópitu, tolos sos collacios llevantaron de la mesa al rodiu de la que taben sentaos y aplaudieron l'escurrimientu. A min, como m'emprestó que-ys gustara lu que nun yera más qu’una fatada, pos lu reseño equí al envís d’una pública conocencia.


Muria de les pallabres


      Fino de lleer na Nueva España que na Plaza la Escandalera d'Uviéu va quedar afitada una muria de pallabres na que s'invita a escribir n’asturianu. Al tar lloñe d’ehí, si a daquién arrogante-y peta, –y pidiría qu’escribiera esta fras nel mio nome:

     “La mayor escandalera que güei se pue constatar nesta plaza ye que les pallabres que llantamos nesta muria, na llingua d’esti país, entá nun seyan reconocíes siquiera como oficiales”.


     Munches/muitas gracies pol procuru,

martes, 24 de febrero de 2015

Va tamién por Rosalía (178 anivº. de la so nacencia).


Adiós, ríos; adiós, fontes;
adiós, regatos pequeños;
adiós, de mio Asturies, montes;
adiós l’aldea y los neños.

La mio tierra, la mio tierra,
tierra onde me crié,
güertu, horru, muria y cerra,
alcordances qu'allugué,

praos, ríos faladores,
pinos qu’afalaga’l vientu,
paxarinos piaores,
casina del mio contentu,

ciñu de les castañares,
nueches nidies del llugar,
facines y balagares,
campanes de campaniar,

de la ilesia gayaspera
onde rezaba con vós,
afayáu a la to vera,
¡adiós, para siempre adiós!

¡Adiós gloria! ¡Adiós folixa!,
¡la casa onde nací,
la braña cola so brisa,
nun m’escaeceré de ti!

Dexo amigos por estraños,
dexo fastera por mar,
dexo parentela y años,
muérrome por vos dexar.

lunes, 23 de febrero de 2015

Leonor


Como se quier a la tierra,
seya de Sevilla o Soria,
seya na paz o na guerra;
de la fema, el mesmo amor,
que caltiénse na memoria,
igual que'l de Leonor.

De la vida, lu más guapu,
son l’afeutu y l’alcordanza,
son de baldre, son de papu,
un rescaldu de la vida,
ensin granu nin llabranza,
brota bien la so pebida.

Nesos campos de Castiella,
fasta colar a Baeza,
de la que morriera ella,
camudara a mecigayu,
nada val yá la xamueza
seya d’abril, seya en mayu.

TERREMOTU de 5,4 na escala Richter (Madrid)…


     Taba en cama y fai 15 minutos m’espertó un terremotu de 5,4 na escala Richter. La mio cama ximelgó en sentíu norte-sur como si fora un trubiecu. Hai xente qu’aínda paez que nun s’enteró pos la radio namái lu mentó de pasada. Paez que l’epicentru s’allugó na provenza Albacete; sicasí, nun me presta un res a causa de que foi un sacudión de considerancia.

domingo, 22 de febrero de 2015

¡Gracies!


       De la qu’apingayaba tras la xinta/xanta, los collacios de la semeya me mandaron vós dicir que sois mui atentos y nel mesmu suañu me dictaron esta poesía que quieren dedicar al centenar espurríu d’amigos que calcó nel so deu del “me presta” nel Feisbuc.

Gatu cervantín,
l’amu del ventanu,
col vieyu perrín
y el venáu foranu.

Sentaos n’antoxana,
xunto al estragal,
sin plizcu medrana,
tan ayén del mal.

Folgamos davezu,
malagustu arranca,
quien alza d’empiezu,
pos naide nos manca.

¿Qué van tarrecer,
si son inocentes?,
como tien que ser,
ensin males xentes.

La nuesa bayura:
farapu y barreñu,
llavaza verdura
y afalagu un neñu.

Si quies algamar,
nuesa condición,
debes trespandar
a la evolución.

Les pistoles d’agua,
tanques de café,
nin mata nin nagua,
quien tien bona fe.

sábado, 21 de febrero de 2015

EXEMPLU



     Los animales (los nuesos vecinos, ensin maldá), dacuando en vez tienen la suerte d’atopase con dalgunos humanos que nun son besties y son quien a afayar con ellos. De resultes, toos salen beneficiaos con un sentimientu de paz tal que permite aneciar y siguir xuntos adelantre nesta llaceria de vida, enfocándola dende otra perspeutiva menos destructiva ya intolerante. Benditos aquellos que se decaten.

viernes, 20 de febrero de 2015

LOS CAZADORES RECLAMAN PODER MATAR OSOS...


     Camentaba a los amigos qu'hai unos seis díes que toi baldáu, que l’andancia amiesta a la montonera histories cróniques qu’atropo y que de resultes anda ún esbariando de la cama a dalgún requexu del pisu ensin comer y entamando a tar yá desorientáu dafechu. Pola mor d’ello, yá emprincipia a cruciase pel mio maxín dalguna allucinación. Tando ente la vixilia y la dormidera, esnaló per delantre la mio napia la portada de la LNE del xueves onde afitaba: “Los cazadores asturianos quieren matar osos, cuando la especie se recupere”. A lu que’l Principáu matizaba: “La sociedá marca y va marcar los tiempos nel seutor, magar qu’agora nun ye momentu pal alderique”. Darréu refundié ensin querer delles reples sobre una publicación del Principáu que tenía baxo los pies cola fin de qu'entraren en calor y se m’abultó apingayar entre les más de 11.000 llicencies de caza qu’hai nuesa rexón. Un degorriu que bababa’l sangre pela so bocona-y solicitaba al del escurrimientu de “Bien Cultural” a la sangrina los toros el llevantar aína la veda y que les sales de música a les que nun se-ys va a mandar nada-ys afaten pa criadorios industriales d’0sos. Na posdata-y pidía aventar del campu y monte a tolos aldeanos, ciclistes, monteses, andarinos, turistes y otros paisanos que siempres andan fadiando a los cazadores. L'autorización nun se fixo esperar. Europa nos reclamó los fondos unviaos para la conservación d'estos animales que se tornaron de secute, yá qu'anque naide nos paga lu que nos debe, nós sí pagamos a tol mundiu. El primer día s’aniquilaron los 135 osos llibres, arriendes de los cientos d’esbardos de producción controlada. El 90 % de les cases rurales pesllaron al faltar l'iconu de los nuesos montes y la llaceria se sumó a la de la balsa cianuru de la mina d’oru que contaminara yá tola contorna Miranda algamando’l Narcea. Tola población tuvo que colar del centru occidente.


     M’esperté contando que too sería un suañu, pero ensin xeitu pa nada.